Hoa bụp giấm atiso đỏ, đặc sản vùng đất Tuy Phong nắng gió

Thiên nhiên luôn ưu đãi cho con người những liều thuốc quý, giúp chúng ta chữa bệnh, tăng cường sức khỏe mà không có bất kỳ tác dụng phụ nào nếu được dùng đúng cách. Một trong số đó chính là cây Bụp giấm được trồng phổ biến ở vùng đất Tuy Phong, hay còn được gọi với cái tên Atiso đỏ. Đây là một loại cây quý có rất nhiều công dụng đến sức khỏe và được nhiều chuyên gia tin tưởng khuyên dùng. Trong bài viết này mình sẽ trình bày 03 vấn đề chinh sau đây: Thông tin về hoa bụp giấm, lợi ích sức khỏe và nhứng món ăn được làm tư bông bụp giấm.

Thông tin về cây bụp giấm – hoa atiso đỏ

bụp giấm
Hoa bụp giấm

Trước khi khám phá về công dụng sức khỏe của cây bụp giấm, chúng ta sẽ tìm hiểu qua về đặc điểm của loài cây này.

Cây Bụp giấm có tên khoa học là Hibiscus sabdariffa Linn, tiếng Anh là Roselle, cùng chi với cây Dâm bụt, thuộc họ Bông (Malvaceae). Cây có nguồn gốc ở Tây Phi, được du nhập vào nước ta từ những năm 70 của thế kỷ trước và được trồng chủ yếu ở miền Trung, với đặc tính không kén đất, đặc biệt ưa đất đồi núi, khí hậu nóng ẩm ở Đông Nam Bộ. Vùng đất trồng bụp giấm nổi bất nhất là huyện Tuy Phong với cánh đồng hoa bụp giấm đỏ rực quanh những cánh đồng quạt gió khổng lồ.

bụp giấm
Cánh đồng bụp giấm tuyệt đẹp ở Tuy Phong

Bụp giấm hay atiso đỏ là một loại cây sống được khoảng một năm, có độ cao từ 1,5m đến 2m, phân nhánh gần gốc và có màu tím nhạt. Lá cây hình trứng, nguyên, mép lá có răng cưa. Hoa thì đơn độc, chủ yếu mọc ở nách cây, hoa gần như không có cuống. Tràng hoa màu vàng hồng hay tía, cũng có khi là màu trắng. Khi kết thành quả thì quả có hình dạng lồng đèn, lông thô mang đài màu đỏ sáng bao xung quanh. Cây ra hoa từ tháng 7 đến tháng 10 nên khoảng thời gian thu hoạch rơi vào tầm tháng 9 hoặc tháng 10.

Cũng dễ hiểu khi tại sao dân gian lại gọi là hoa bụp giấm bởi vì nó có hoa màu đỏ giống hoa dâm bụt, lại có vị chua như giấm nên mới được gọi với cái tên như vậy. Theo một số tài liệu, cây có chứa các hoạt chất: Vitamin A, C, các axit béo không no như axit citric, axit tartaric, axit malic, chất khoáng, dầu thực vật, protein nhưng hàm lượng calo lại khá thấp nên rất tốt cho sức khỏe.

Bộ phận dùng làm thuốc là đài quả và lá, thường được thu hái vào mùa thu, là lúc mà các đài còn mềm, không bị héo và có màu đỏ sẫm, và cũng chỉ thu hái trong vòng 15 đến 20 ngày sau khi hoa nở để tránh việc dược liệu bị mất phẩm chất.

14 lợi ích sức khỏe của hoa bụp giấm atiso đỏ

Đã có nhiều công bố về các kết quả nghiên cứu công dụng dược lý của đài hoa bụp giấm atiso đỏ này đối với tình trạng rối loạn lipid máu, tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư. Ngoài ra, Bụp giấm còn có tính kháng khuẩn, kháng nấm, chống viêm, chống oxy hóa (sự già hóa của cơ thể), giúp ngăn ngừa bệnh tim mạch, tăng cường chức năng tiêu hóa,… Sau đây sẽ lần lượt trình bày cụ thể hơn những công dụng bất ngờ của loài cây dược liệu quý này.

bụp giấm
Bụp giấm tươi sau khi hái – Ảnh sưu tầm

#1. Theo đông y, bụp giấm có vị chua, tính mát nên có tác dụng thanh nhiệt, giải khát, lợi tiểu, lợi mật. Nhất là dịch ép từ lá hoặc đài hoa được coi là bài thuốc lợi tiểu, lợi mật, giúp giảm độ nhớt của máu và kích thích nhu động ruột.

#2. Dầu bụp giấm chứa nhiều vitamin E và các chất béo không no, có tác dụng tốt với người cao tuổi và người kiêng ăn.

#3. Nhờ tính giải độc cao cùng việc chứa các axit có lợi, atiso đỏ giúp loại bỏ các chất cặn bã tồn đọng ở gan, trả lại một lá gan khỏe mạnh, làm mát gan.

#4. Khi gan đã được khỏe mạnh sẽ giúp cho máu lưu thông trong cơ thể luôn sạch. Đồng thời lượng nhiệt độc cũng được đào thải ra ngoài. Từ đó giúp da khỏe mạnh tươi sáng, trị mụn cho làn da. Hơn nữa, bụp giấm còn giúp hạn chế hấp thụ đường có trong tinh bột vì vậy rất phù hợp đối với những người muốn giảm cân. Uống một chén trà bụp giấm sau bữa ăn sẽ rất có ích đối với các bạn gái đang hướng đến việc sở hữu một thân hình chuẩn.

#5. Có tác dụng an thần, giúp cơ thể thư thái, ngủ ngon và sâu giấc hơn.

#6. Một lợi ích khác của cây bụp giấm là điều trị nóng trong người, tránh mụn nhọt, mẩn ngứa, trị nhiệt miệng, lở môi, lưỡi hiệu quả.

#7. Giảm ho, giảm đờm, viêm họng, đặc biệt đối với trẻ em. Bởi các bé thường không thích uống thuốc vì vị của nó rất đắng nên vào lúc này, hãy cho bé sử dụng siro từ atiso đỏ vừa giúp trị ho một cách đơn giản hiệu quả vừa làm cho các bé thích thú, không quấy khóc vì thuốc đắng nữa.

#8. Chống cảm lạnh, cúm nhờ vào việc bụp giấm chứa lượng Vitamin C rất cao cùng sự hiệp đồng giữa các acid hữu cơ nên có tác dụng kháng khuẩn và giúp cơ thể tăng sức đề kháng cùng hoạt động hệ miễn dịch, ít bị nhiễm các bệnh cảm cúm và các bệnh thông thường.

#9. Chống táo bón, ngừa được bệnh trĩ bởi hàm lượng chất xơ cao trong bụp giấm. Lá non dùng làm rau ăn cũng có tác dụng lợi tiểu, an thần và làm mát cho cơ thể.

#10. Trà bụp giấm atiso đỏ có một hương vị chua giống như quả nam việt quất và người ta thường pha thêm ít đường thành một thức uống giải khát nhẹ nhàng, hấp dẫn dễ hấp thu, giúp giải nhiệt và kích thích tiêu hóa.

#11. Chất dầu ép từ hạt bụp giấm có tác dụng chống nấm và bệnh ngoài da.

#12. Dịch chiết nước hoa bụp giấm còn giúp làm giảm độ hấp thu của rượu vào máu. Uống một cốc trà atiso đỏ là một phương pháp để giải rượu khi bị “quá chén”.

#13. Hoạt chất từ bụp giấm có tính kháng khuẩn, kháng nấm, chống viêm, chống oxy hóa giúp ngăn ngừa bệnh tim mạch, tăng cường chức năng tiêu hóa, nhuận tràng, hạ huyết áp, làm giảm cholesterol trong máu, chống xơ vữa động mạch gây tai biến mạch máu não, tăng huyết áp.

#14. Một lợi ích vô cùng to lớn nữa của cây Bụp giấm là hỗ trợ ngăn ngừa ung thư, trẻ hóa cơ thể nhờ cơ chế đào thải tế bào chết.

Với những ảnh hưởng tích cực đến sức khỏe con người như vậy, không có gì là lạ khi cây bụp giấm atiso đỏ dần trở thành bài thuốc quen thuộc trong nhiều gia đình. Một cốc trà bụp giấm hằng ngày sẽ giúp cơ thể bạn khỏe mạnh hơn và phòng ngừa được những bệnh lý nguy hiểm đến bạn cũng như cho cả gia đình.

04 món ăn cực ngon từ hoa bụp giấm

Như các bạn đã biết, hoa bụp giấm có những công dụng rất tuyệt vời đối với sức khỏe của con người. Ngoài cách sử dụng truyền thống làm trà, trong bài viết này, mình xin được giới thiệu đến các bạn những món ngon với các cách chế biến vô cùng đơn giản, đảm bảo vừa mang lại cảm giác ngon miệng vừa giữ được những sự tinh túy của cây bụp giấm.

Si rô bụp giấm

Những hoa bụp giấm sau khi được mua về nên được tách hoa ra khỏi nhụy bằng cách: dùng dao cắt lấy đuôi hoa rồi dùng đũa đẩy nhụy hoa từ dưới lên. Số lượng hoa hàng ngàn dễ khiến bạn nản lòng nhưng nếu nghĩ đến thành quả đầy hấp dẫn đang chờ đón thì động lực lại căng tràn trong bạn.

bụp giấm
Si rô cực ngon – Ảnh Lâm Anh

Cánh hoa sau khi được tách thì mang đi rửa sạch, rồi chia đều làm hai phần: một hong gió cho ráo nước để làm si rô, phần còn lại dùng để chế biến những món ngon khác.

Đợi cánh hoa khô nước thì bạn bắt đầu đặt từng lớp cánh hoa vào hũ, cứ một lớp cánh hoa là một lớp đường rồi đậy kín hũ lại và chờ kết quả. Thường thì 1kg cánh hoa sẽ tốn khoảng 1,5kg đường, bạn cũng có thể điều chỉnh tùy theo khẩu vị của mình. Để đảm bảo thành công, bạn phải chắc chắn rằng cả hũ và cánh hoa đều phải ráo nước. Chỉ một ít nước cũng có thể làm hỏng hũ sirô, vì thế bạn cần lưu ý điểm này.

Đến ngày thứ ba sau khi ngâm, bạn có thể mở hũ để kiểm tra xem vị ngọt vừa phải hay chưa, nếu chưa bạn có thể thêm đường vào. Màu đỏ thắm của bụp giấm cùng cái hương vị mê người của nước sẽ làm bạn phải đổ trước nó ngay từ lần nếm đầu tiên. Sự chờ đợi của bạn trong 5 đến 7 ngày sẽ phải không uổng phí khi chứng kiến thành quả được chính tay mình làm ra.

Si rô bụp giấm được dùng để pha nước uống giải khát vô cùng ngon và mát lành. Ngoài ra bạn cũng có thể sử dụng si rô để làm nguyên liệu cho những món khác, từ rau câu, sữa chua hoặc sên lại thành mứt ăn với bánh mì, vừa ngon vừa bổ dưỡng, ăn mãi không ngán.

Mứt bụp giấm

Còn được gọi với một cái tên hoa mỹ khác là “mứt hoa hồng”, mứt bụp giấm được làm từ những cánh hoa được vớt ra sau khi ngâm si rô. Sự giòn ngọt của những cánh hoa có thể khiến bạn mê ly, không thể rời mắt được. Và nó cũng rất thích hợp cho việc làm mứt, còn nếu dai thì chưa đủ điều kiện.

Hãy cho cánh hoa lên chảo nóng, sên với lửa nhỏ cho đến khi nước cạn hẳn là bạn đã có được món mứt bụp giấm đẹp mắt. Với cách làm dễ dàng này, bạn đã có thể vừa có được món si rô ngon lành vừa có được món mứt hoa hồng đầy mĩ vị.

Gỏi bụp giấm

Từ những nguyên liệu đơn giản, chỉ cần ra chợ là có như tai heo, tôm, đậu phộng, hành tím, rau thơm,… cùng hoa bụp giấm là bạn đã có ngay cho mình một đĩa gỏi bụp giấm ngon lành rồi.

Cũng giống như cách làm món gỏi khác, đầu tiên bạn luộc chín tai heo rồi cắt mỏng, tôm luộc lột vỏ, đậu phộng thì rang chín rồi đâm bể (lưu ý đừng nát quá) còn hành tím thì phi vàng. Sau đó trộn tất cả lại với nhau cùng với hoa bụp giấm atiso đỏ đã được thái sợi và rau thơm, thêm vào một chén nước mắm ngọt với nước mắm, tỏi, ớt và đường. Cuối cùng, đổ hành phi và đậu phộng vào là có thể thưởng thức ngay.

Các bạn chú ý là món gỏi bụp giấm không cần chanh bởi bản thân nó đã có sẵn vị chua thanh của hoa bụp giấm rồi. Nếu các món gỏi khác gây ấn tượng bằng vị chua táo bạo của chanh hay giấm thì gỏi bụp giấm lại bình lặng đi vào lòng người bằng vị chua sâu lắng hiếm có của mình. Đây là một hương vị khó quên một khi đã thưởng thức!

Lẩu bụp giấm

Ngày cuối tuần, được ngồi quây quần bên gia đình và cùng thưởng thức món lẩu bụp giấm chua chua thì còn gì tuyệt bằng. Cách làm món lẩu bụp giấm cũng vô cùng dễ khi nó khá giống với cách nấu lẩu Thái nhưng thay vì dùng thơm và cà tạo vị chua thì bạn sẽ dùng hoa bụp giấm, vừa có vị chua thanh vừa làm cho nồi lẩu có màu đỏ sậm rất lạ mắt.

Lẩu bụp giấm vừa độc đáo, vừa ngon, lại còn bổ dưỡng và tốt cho sức khỏe của mọi người. Vì vậy, hãy thường xuyên nấu món này cho gia đình bạn để cùng nhau tận hưởng trọn vẹn cuộc sống nào!

Sự linh hoạt trong cách chế biến hoa bụp giấm khiến những món ăn được nấu từ nó vừa đa dạng, phong phú và luôn có hương vị tuyệt vời. Sự sáng tạo của các bạn sẽ có cơ hội được thể hiện thông qua những gì bạn nấu. Chúc các bạn thành công trong việc khám phá khả năng của bản thân!

Bạn có thể đặt mua các sản phẩm hoa bụp giấm atiso đỏ tại đây

Huỳnh