Quy hoạch Phan Rí: Bứt phá Đô thị loại III, lập phường và loạt siêu dự án đón đầu

Vùng đất cửa biển phía đông nam tỉnh Lâm Đồng đang chính thức bước vào một chu kỳ phát triển mang tính bước ngoặt sau khi Quy hoạch chung xã Phan Rí Cửa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được phê duyệt theo Quyết định số 5397/QĐ-UBND ngày 12 tháng 11 năm 2026. Với vị thế cửa ngõ hướng biển trực tiếp, Phan Rí Cửa sở hữu diện tích tự nhiên 6.731,79 ha, tiếp giáp xã Liên Hương và Tuy Phong ở phía Đông, xã Hòa Thắng và Bắc Bình ở phía Tây, xã Tuy Phong ở phía Bắc cùng toàn bộ dải bờ biển phía Nam mở ra Biển Đông. Bản quy hoạch đã định vị nơi đây trở thành trung tâm kinh tế biển, logistics và đô thị sinh thái thông minh, với quy mô dân số từ 86.813 người năm 2025 sẽ tăng lên 99.600 người vào năm 2030 và chạm mốc 132.400 người vào năm 2050.

1. Đích đến đô thị loại III, mục tiêu dài hạn và diện mạo phường tương lai

Phan Rí: Dự kiến mới giảm từ 32 thôn xuống còn 16 thôn
Phan Rí Cửa hướng tới đô thị loại III

Điểm sáng mang tính đột phá trong mục tiêu ngắn hạn của địa phương là tập trung hoàn thiện các tiêu chuẩn nông thôn mới hiện đại, đồng thời tạo bước nhảy vọt để toàn bộ địa bàn xã đạt tiêu chí đô thị loại III nhằm thành lập phường. Lộ trình này gắn liền với việc hoàn thiện hạ tầng khung kỹ thuật – xã hội, bảo tồn bản sắc văn hóa biển và xây dựng không gian sống xanh thích ứng bền vững với biến đổi khí hậu.

Về tầm nhìn dài hạn đến năm 2050, quy hoạch xác lập mục tiêu đưa Phan Rí Cửa trở thành đô thị văn minh, hiện đại, đóng vai trò trung tâm tiểu vùng phía đông nam tỉnh Lâm Đồng. Địa phương đặt quyết tâm bảo vệ tài nguyên môi trường, củng cố quốc phòng – an ninh vững chắc và bảo đảm tiến độ thực hiện các quy hoạch gắn với mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế “2 con số”.

Cấu trúc phát triển không gian được tổ chức theo mô hình một trung tâm chính và hai trung tâm hỗ trợ. Trong đó, Phan Rí Cửa hiện hữu đóng vai trò hạt nhân hành chính, chính trị, dịch vụ thương mại, văn hóa và giáo dục dẫn dắt quá trình đô thị hóa. Hỗ trợ cho hạt nhân này là trung tâm phía Đông tại Chí Công chuyên trách dịch vụ giáo dục, thể thao, văn hóa dân sinh và hậu cần nuôi trồng thủy sản; cùng trung tâm phía Tây tại Hòa Minh đảm nhận y tế, thương mại, hỗ trợ sản xuất nông nghiệp và phát triển các khu dân cư mới tránh ngập úng. Vùng phía Bắc bố trí các điểm dân cư nông – lâm nghiệp; dải ven biển và cửa sông Lũy phát triển đô thị du lịch nghỉ dưỡng cao cấp thuộc Phân khu 3 của Khu du lịch Quốc gia Mũi Né; còn vùng sản xuất chuyên biệt được đặt cách ly an toàn xa khu dân cư.

Sự chuyển dịch không gian này kéo theo bước biến động lớn về cơ cấu sử dụng đất. Đất xây dựng đô thị từ 1.272,34 ha (18,90% năm 2025) sẽ tăng vọt lên 2.221,01 ha (32,99%) vào năm 2030 và đạt 3.370,65 ha (50,07%) vào năm 2050, trong đó quỹ đất dân dụng mở rộng từ 231,25 ha lên 1.077,19 ha. Ngược lại, đất nông nghiệp và chức năng khác sẽ giảm dần xuống còn 3.361,14 ha vào năm 2050 nhưng vẫn giữ nguyên vẹn 648,21 ha rừng phòng hộ và 48,21 ha rừng sản xuất để bảo đảm lá chắn sinh thái.

2. Bứt phá hạ tầng khung: Trục kết nối liên vùng, cấp thoát nước và năng lượng đồng bộ

Để sẵn sàng cho diện mạo của một phường đô thị loại III, toàn bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật được hoạch định với tầm nhìn dài hạn. Giao thông đối ngoại kết nối chặt chẽ giữa Quốc lộ 1A, đường sắt Bắc – Nam, tuyến cao tốc Bắc – Nam (CT.01) và đường ven biển ĐT.716. Đáng chú ý, một tuyến xe buýt du lịch dọc Đường tỉnh 716 sẽ được vận hành nhằm kết nối liên tục chuỗi thắng cảnh bãi biển Hòa Phú, Hòa Minh, danh thắng Gành Son xuyên suốt tới Khu du lịch Quốc gia Mũi Né, ga đường sắt và Cảng hàng không Phan Thiết. Cùng với đó, cửa sông Lũy được định vị làm đầu mối giao thông thủy, kết hợp đầu tư nâng cấp, mở rộng Cảng cá Phan Rí Cửa hiện hữu đạt chuẩn Cảng cá loại I gắn với khu neo đậu tránh trú bão cấp vùng.

Về nguồn năng lượng, đô thị được cấp điện từ mạng lưới quốc gia với công trình trọng điểm là Trạm biến áp 110/22kV Phan Rí quy mô 2×63 MVA, ưu tiên ngầm hóa toàn bộ lưới trung thế tại các khu đô thị và du lịch mới để tạo mỹ quan văn minh. Hạ tầng cấp nước sạch được bảo đảm nhờ nâng công suất Nhà máy nước Sông Mao lên 10.000 m³/ngày đêm (khai thác hồ Lòng Sông) và Nhà máy nước Hòa Thắng lên 40.000 m³/ngày đêm (khai thác Bàu Ông, Bàu Bà, sông Lũy và cửa Vũng Môn). Công tác vệ sinh môi trường chú trọng xây dựng hệ thống thu gom đạt chuẩn đô thị, nâng tỷ lệ thu gom rác thải sinh hoạt lên 90% vào năm 2030 và 95% vào năm 2050, từng bước ngầm hóa mạng lưới viễn thông và quy hoạch đóng cửa, di dời các khu nghĩa địa cũ.

3. Danh mục dự án ưu tiên đầu tư: Kích hoạt toàn diện 8 lĩnh vực trọng điểm

Hiện thực hóa quy hoạch chung là bản danh mục 35 dự án ưu tiên đầu tư thuộc Phụ lục 03 của quyết định, bao phủ trọn vẹn 8 nhóm ngành kinh tế – hạ tầng then chốt:

Ở lĩnh vực đô thị và nhà ở, dự án có sức lan tỏa lớn nhất là Khu đô thị dịch vụ du lịch nghỉ dưỡng ven biển Phan Rí Cửa, tạo điểm nhấn cảnh quan hiện đại đón đầu phân kỳ nghỉ dưỡng biển và chăm sóc sức khỏe của Khu du lịch Quốc gia Mũi Né. Đi cùng đô thị thương mại là chính sách an sinh xã hội vững chắc với các dự án Nhà ở xã hội khu vực đất cụp thuộc thôn Lâm Lộc 1, khu dân cư khu vực cầu Sông Lũy, quỹ đất nhà ở xã hội dọc tuyến đường ĐT.719B cùng các khu dân cư mới hoàn chỉnh hạ tầng.

Lĩnh vực hạ tầng giao thông đóng vai trò mở lối với 3 công trình ưu tiên gồm tuyến đường đoạn cầu Sông Lũy – Hòa Thắng (Hòa Thắng – Hòa Phú), tuyến đoạn Bình Thạnh – Cầu Sông Lũy kết nối đối ngoại thông suốt với Liên Hương, và hệ thống các bến thuyền, bến thủy nội địa khu vực Hòa Thắng – Phan Rí Cửa phục vụ phát triển du lịch sinh thái trên sông và ven biển.

Lĩnh vực năng lượng sạch ghi nhận sự hiện diện của hàng loạt siêu dự án nguồn điện tái tạo, gồm Dự án Nhà máy điện gió Phong điện 1 – Bình Thuận giai đoạn 3 và giai đoạn 4 (triển khai ngay giai đoạn 2025 – 2030), dự án điện gió Thái Phong (14,5 MW), dự án Điện mặt trời Thái Phong quy mô lên tới 500 MW, cùng các dự án ngoài khơi như điện gió gần bờ Phong Bình (250 MW) và Nhà máy điện gió ven biển Liên Hương giai đoạn 2 (250 MW).

Lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tập trung nâng cao chuỗi giá trị kinh tế biển bằng việc nâng cấp Khu sản xuất giống thủy sản Chí Công thành Khu sản xuất giống công nghệ cao; đầu tư xây dựng hạ tầng dịch vụ nghề cá gồm cầu cảng, bến tập kết và chợ hải sản tại Chí Công; chuyển đổi lồng bè truyền thống sang công nghệ lồng nhựa HDPE bền vững; thí điểm khoanh nuôi đặc sản trong vùng biển đồng quản lý; mở rộng nuôi biển công nghiệp vùng biển mở cách bờ dưới 6 hải lý và hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề sang dịch vụ du lịch biển. Đặc biệt, dự án Đầu tư Khu chế biến hải sản Hòa Phú gắn với Cụm công nghiệp hải sản Hòa Phú quy mô 5,72 ha được quy hoạch đặt cách ly an toàn xa khu dân cư để di dời các cơ sở chế biến phân tán, chấm dứt tình trạng ô nhiễm môi trường và ứng dụng tự động hóa nâng cao chất lượng xuất khẩu.

Lĩnh vực thoát nước và xử lý nước thải đặt trọng tâm vào việc xây dựng Nhà máy xử lý nước thải Phan Rí Cửa với công suất 6.000 m³/ngày đêm, đáp ứng yêu cầu xử lý tập trung cho toàn bộ đô thị Phan Rí và vùng phụ cận.

Lĩnh vực phòng chống thiên tai triển khai các giải pháp công trình cấp bách, nổi bật là dự án Khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá Chí Công và tuyến kè chống xâm thực bờ biển Bình Thạnh – Chí Công (đầu tư ngay giai đoạn 2026 – 2030); tiếp nối trong giai đoạn 2031 – 2050 là công trình kè bảo vệ bờ sông Lòng Sông qua khu dân cư cùng đê chắn sóng kết hợp kho bãi hàng hải.

Lĩnh vực khoáng sản được quy hoạch khai thác có kiểm soát phục vụ vật liệu xây dựng và công nghiệp, bao gồm mỏ cát trắng Phan Rí II quy mô 29,4 ha với trữ lượng 840 nghìn tấn, mỏ đá granit Núi Kền Kền, các mỏ Hoàng Lan, Nha Mé, Nha Mé 2 cùng các mỏ vật liệu san lấp tại khu vực Sũng Heo và Núi Đất.

Lĩnh vực văn hóa – giáo dục hoàn thiện thiết chế an sinh đô thị thông qua việc đầu tư nâng cấp, mở rộng Trường THPT Hòa Đa để đáp ứng quy chuẩn giáo dục dài hạn và trùng tu, tôn tạo di tích tâm linh Miếu Quan Thánh, gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống của cư dân miền biển.

Với quy hoạch bài bản, danh mục dự án đầu tư đồng bộ và lộ trình rõ ràng, Phan Rí Cửa đang hội tụ đầy đủ các điều kiện cần và đủ để bứt phá mạnh mẽ, hiện thực hóa mục tiêu trở thành phường đô thị loại III văn minh, hiện đại và là cực tăng trưởng kinh tế biển thịnh vượng của tỉnh Lâm Đồng.

Tải và xem toàn văn bản quyết định Phê duyệt quy hoạch chung xã Phan Rí Cửa tại đây:

Nội dung này chỉ hiển thị với người dùng đã đăng nhập. Hãy đăng nhập để đọc đầy đủ nội dung bài viết.

Đăng ký thành viên để nhận thông báo bài viết mới và đọc các bài viết dành riêng cho thành viên.

Huỳnh (PR+)

Huỳnh (PR+)

Local blogger ở Lâm Đồng biển xanh. Liên hệ công việc: 0816101600 (có Zalo) – huynh@phanri.plus

Danh mục
Dịch vụ Hợp tác